PERİODONTOLOJİ

Diş Taşı Temizliği Ve Kök Yüzeyi Düzleştirme Nedir?

Dişeti hastalıklarının tedavileri arasındaki en yaygın ve koruyucu yöntemlerdir.
Dişeti hastalığının erken dönem tedavisi, dişler üzerinde bulunan plak ve diştaşının uzaklaştırılması ve düzgün bir kök yüzeyinin sağlanmasını içerir. Bu işlem dişetinde iltihaba neden olan bakteri ve irritanların uzaklaştırılmasını sağlar.

Dişler düzgün temizlenmediğinde, dişler üzerinde ve aralarında biriken yiyecek artıkları bakteriler üretirler. Bakteri plağı dediğimiz bu birikintiler, diş çürüklerinin ve dişeti iltihaplarının sorumlusu olup, zamanla tükürükteki minerallerin etkisiyle diş taşlarına dönüşürler.

Diş taşı temizliğinde tartar ve plak olarak da adlandırılan diş taşlarının uzaklaştırılır. Plak yapışkan bir maddedir ve büyük çoğunluğu bakterilerden oluşur. Plağın zaman içinde sertleşmesi ile diş taşları oluşur. Plak ve diş taşları diş yüzeyine, özellikle de dişeti sınırının altında bulunan kök yüzeyine tutunurlar. Plak pürüzlü yüzeye tutunma eğiliminde olduğundan kök yüzeylerinin düzleştirilmesi gerekir. Bu işlemde tüm diş taşları temizlenir ve kök yüzeyi üzerindeki düzensizlikler giderilir.

Erken dönemde tedavi edilmeyen dişetleri, ilerlemiş vaka olarak cerrahi tedaviye gidebilmektedir. Cerrahi müdahalenin amacı; derin ceplerdeki diştaşlarını ve hastalıklı dokuları ortamda uzaklaştırarak iyileşmenin olabilmesi için kök yüzeylerini düzleştirmek ve dişetlerine kolay temizlenebilmesi için şekil vermektir.

KÖK YÜZEYİ DÜZLEŞTİRİLMESİ(KÜRETAJ):
Halk arasında küretaj olarak bilinen kök yüzeyi düzleştirilmesi, kök yüzeyine tutunmuş olan eklentileri özel küretler yardımıyla kazıyarak, yüzeyden uzaklaştırma ve sağlıklı kök yüzeyini açığa çıkartarak dişetinin tekrar kök yüzeyine yapışmasını sağlama işlemidir.

Dişeti hastalıkları nasıl teşhis edilir?

Dişhekimleri dişetlerinin genel görünümünden şüphelendikleri zaman periodontal sonda adı verilen bir alet ile diş ile dişeti arasındaki dişeti cebinin boyunu ölçerler. Yetişkinlerdeki her ağız içi muayenesinin bir parçası olarak periodontal muayene yapılmalıdır. Dişlerin etrafındaki kemik dokusunu değerlendirmek için panoramik röntgen filmleri alınmaktadır.

Dişeti Hastalığının Belirtileri nelerdir ?

Dişeti iltihabının ilk belirtisi dişetindeki kanamalardır.
Dişetlerinde renk, şekil bozuklukları ve ağız kokusu ile kendini daha da belli eder. Dişeti iltihabı nedeniyle oluşan diş kayıpları, çürüklerin neden olduğu diş kayıplarından çok daha fazladır.
Sağlıklı dişeti açık pembe renktedir. Dişe ve kemiğe sıkıca yapışmış olup, portakal kabuğuna benzer parlak – pütürlü bir görünümü vardır.

Dişeti hastalığının pek çok belirtisi vardır,

Bunların başlıcaları aşağıdaki gibidir:

Dişlerin fırçalanması esnasında kanayan dişetleri
Kırmızı, şiş ve hassas dişetleri
Sürekli kötü ağız kokusu
Dişlerden kolaylıkla ayrılabilen, uzaklaşan ve çekilen dişetleri
Dişler ve dişetleri arasında iltihabi akıntı
Sallanan veya giderek birbirinden uzaklasan dişler
Dişler arasında aralıkların oluşması veya mevcut aralıkların artması
Isırma sırasında alt ve üst dişler arasındaki ilişkilerin değişmesi
Protez uyumundaki değişiklik, bozulma
Bununla beraber, periodontal hastalık hiç bir bulgu vermeden de ileri safhalara ulasabilir. Bu nedenle düzenli aralıklarla diş hekimine gitmek son derece önemlidir.

Dişeti Hastalığına neler sebep olur?

Dişeti hastalığının temel nedeni bakteri plağı denen dişin üzerinde dişe sıkıca tutunan, yapışkan saydam bir tabakadır. Bunun dışında aşağıdaki faktörler de dişeti sağlığını etkilemektedir.

GENETİK FAKTÖRLER; Yapılan araştırmalara göre %30 oranında genetik bir yatkınlık vardır. Ailede dişeti problemi olan bir kişi var ise mutlaka bir dişeti uzmanına siz de muayene olun.

SİGARA; kanser, akciğer, kalp hastalıkları gibi bir çok önemli rahatsızlıklara sebep olur. Tüm bunların dışında ağız içi mukozası ve dişetleri için de çok zararlıdır. Dişetlerinin yumuşamasına ve dişeti hastalıklarının gelişmesine neden olur.

İLAÇ KULLANIMI; Doğum kontrol hapları, anti-depresanlar, kalp ilaçları ağız sağlığınızı etkiler. Bu yüzden bu ilaçlardan birini kullanıyorsanız lütfen dişhekiminizi uyarınız ve ağız hijyeninize ayrıca önem veriniz.

HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER; Hamilelik, puberte, menapoz, mensturasyon gibi hormonal değişikliklerin yoğun olduğu dönemlerde ağız hijyeninize ayrıca özen göstermeniz gerekmektedir. Dişetleriniz bu dönemlerde daha hassas olur. Dişeti hastalığına yatkınlık artar.

STRES; Hipertansiyon, kanser gibi pek çok rahatsızlığın nedenlerinden biri olmasının yanında dişeti hastalıklarının da risk faktörlerindendir. Araştırmalar göstermiştir ki periodontal hastalıklarda dahil olmak üzere stres vücudun enfeksiyonla mücadelesini zorlaştırmaktadır.

DİŞ SIKMAK VEYA GICIRDATMAK; periodontal doku yıkımına sebep olabilirler. Dişeti çekilmesinin bir sebebi de diş sıkmaktır. Bu gibi durumda mutlaka gece plağı kullanılmalıdır.

KÖTÜ BESLENME; Vücudun, immun (bağışıklık) sisteminin zayıflamasına ve buna bağlı olarak, dişeti enfeksiyonu da dahil olmak üzere enfeksiyonlarla mücadelesinin zorlaşmasına neden olur.

DİABET-ŞEKER HASTALIĞI; Diabet hastaları periodontal (dişeti) enfeksiyon açısından yüksek risk grubuna girer. Mutlaka rutin dişeti kontrollerini bir dişeti uzmanına (periodontolog) yaptırarak ağız hijyenine ayrıca özen göstermelidirler..

KÖTÜ YAPILMIŞ KURON KÖPRÜ VE DOLGULAR; Dişetine basan ve taşkın yapılmış dolgu, kuron ve köprüler dişetlerinde problem oluşturur.

Periodontal Tedavileri Kimler Yapar?

Tüm dişhekimleri periodontal hastalıkları tanımlayıp erken dönemdeki dişeti hastalıklarını tedavi edebilirler. Bazı dişhekimleri ise ilerlemiş periodontal hastalıkları tedavi edebilecek ek bilgi birikimine ve tecrübeye sahiptirler, bu konuda uzmanlaşmışlardır. Bu bilgi birikimine sahip dişhekimleri periodontolog olarak adlandırılırlar.

Dişhekimi, gerekirse hastalığın bir uzman tarafından tedavi edilmesi gerektiğine inanır ve hastayı bir periodontologa sevk edebilir. Periodontal hastalıkların tedavisi ile beraber, dişlerinizin düzenli fırçalanması ve düzenli dişhekimi ziyaretleri ile yaşam boyu sağlıklı dişler korunabilir.

Dişeti hastalıklarından nasıl korunabilir?

Periodontal hastalıkların önlenmesinde önemli rol oynayabilirsiniz. Yaşam boyu dişlerinizi ağızda tutmak için bakteri plağının, diş fırçalaması ve diş ipi kullanılması ve gargara gibi ajanlarla düzenli olarak her gün, dişlerden uzaklaştırılması gerekmektedir. Dişhekiminin düzenli olarak kontrolleri yapması son derece önemlidir. Günlük ağız bakımı diş taşlarının oluşumunu en az seviyede tutmakla beraber tamamen önleyememektedir. Bir dişhekimi tarafından yapılacak diş taşı temizliği; sizlerin diş fırçası, diş ipi ile temizleyemediğiniz bölgelerdeki sertleşmiş diş taşlarının ortamdan uzaklaştırılmasını sağlar. Diştaşlarının kaldırılmasına diştaşı temizliği ismi verilmektedir.
Dişhekiminizin sizin özel gereksinimlerinize göre kişisel bir ağız bakım planı yapabilir. Bu programla dişleriniz ile dişetlerinize zarar vermeksizin diş fırçalamayı ve diş ipi kullanmayı uygulayabilirsiniz.

Dişhekimini düzenli ziyaret ederek ağız sağlık ürünleri hakkında dişhekiminizden öneriler alabilirsiniz. Piyasada pek çok çeşit diş fırçası, diş ipi, ağız gargaraları ve dişler arası temizleyicileri bulunmaktadır. Dişhekiminiz size en uygun olan ürünleri seçmenizde yardımcı olacaktır.

Tedavilerden sonra periodontal hastalar periyodik olarak görülmelidir. Periodontal tedavi ile elde edilen olumlu sonuçları korumanın tek yolu dişlerin fırçalanması, diş ipi ve bakteri birikintilerini ortamdan uzaklaştıran kimyasal ajanların düzenli olarak kullanılmasıdır.

DİŞETİ ESTETİĞİ NEDİR? Pembe Estetik

Dişetinin sağlığı, rengi ve seviyesi diş estetiğini tamamlayan en öenmli unsurdur. Göze hoş gelen, uyumlu ve temiz bir gülüş sağlamanın ilk adımı diş ve dişeti uyumunu yakalamaktır. Bunun için yumuşak dokuya uygulanan bir dizi işlemler yapılabilmektedir.

-Gingivektomi ve Gingivoplasti
-Rejenerasyon
-Yumuşak Doku Grefti
-Kuron Boyu Uzatma

Gingivektomi (Dişeti Seviyelerinin Düzenlenmesi)
Gingivektomi, dişeti dokusunun cerrahi olarak uzaklaştırılması işlemidir.
Gülümserken diş boylarının kısa olması nedeniyle dişetlerinin aşırı göründüğü veya dişetlerinin asimetrik olduğu durumlarda estetik kaybolmuştur . Bu gibi durumlarda dişeti hastalıkları uzmanının yapacağı basit bir müdahale ile diş boyları uzatılabilir veya dişeti simetrik hale getirilebilir. Bazı durumlarda diş çevresinde çok fazla miktarda dişeti olabilir. Bu da diş ve dişetinin temiz tutulmasını engelleyen bir durumdur. Aynı zamanda kozmetik bir problemdir. Ciddi vakalarda çiğneme ve konuşmayı etkileyecek boyutta olabilmektedir. Epilepsi ilaçlarında olduğu gibi bazı ilaçlar aşırı dişeti büyümelerine neden olabilmektedir.

Rejenerasyon

Rejeneratif işlemler periodontal hastalık sebebiyle yıkıma uğrayan destek dokuların vücudun kendi yapım mekanizmaları uyarılarak yeniden oluşturulması amacıyla uygulanır. Uygun durumlarda, hastalıktan etkilenmiş dokular uzaklaştırılarak, membran, kemik grefti veya doku uyarıcı proteinler kullanılarak yeni destek yapıların oluşması sağlanır.

Yumuşak doku grefti

Dişetinin çekilmesi sonucu kök yüzeyleri açığa çıkar. Bu durum dişlerin görünümünün uzamasına yol açar, açığa çıkmış kök yüzeyleri sıcak ve soğuk yiyecek ve içeceklere karşı hassastırlar.
Sert diş fırçalama, zararlı alışkanlıklar (tırnak yeme, kalem ısırma vs..), protezler, malpoze dişler, ortodontik apareyler, yapışık dişeti yapısı ince olanlar, yaşlanma ve periodontal hastalıklar gibi çeşitli nedenlere bağlı olarak dişetlerinde çekilme meydana gelebilir. Dişeti çekilmesi ciddi boyutta ise diş köklerinin bir kısmı açığa çıkabilir. Bu durum sıcak-soğuk hassasiyeti yapabildiği gibi, kök çürüklerine de neden olabilir. Aynı zamanda görüntü açısından da problem yaratabilir.

Tedavi safhasında, öncelikle hastalığa yol açan sebep belirlenerek kontrol altına alınmalı veya mümkünse ortadan kaldırılmalıdır. Yumuşak doku greftleri kök yüzeylerini kapatmak veya çekilmeden dolayı kaybolan dişeti dokusunu arttırmak amacıyla uygulanır. Bu uygulama aynı zamanda dişeti çekilmesini ve kemik kaybı riskini azaltır. Açığa çıkmış kök yüzeylerinin kapatılması bu bölgede çürük oluşumunu önler, hassasiyet azalır ve estetiğin düzeltilmesine yardımcı olur.
Yumuşak doku greftleri uygulamalarında damak bölgesi veya ağzın başka bir verici bölgesinden alınan dişeti dokusu ‘greft’ olarak kullanılır.

Kuron Boyu Uzatma

Dişeti dokusu dişlerin üzerini çok fazla örttüğü durumlarda dişlerin boyu ağızda çok kısa görünebilir. Bu durum “gummy smile” olarak adlandırılır ve estetiği kötü etkiler.Kuron boyu uzatma operasyonu ile fazla dişeti dokusu çıkarılıp altındaki kemik yeniden şekillendirilerek dişlerin daha uzun görünmesi sağlanır.

Ayrıca, dişin kırık hattı dişetinin altındaysa veya çürük varsa, restoratif işlemlerden önce protezlerin tutuculuğunu arttırmak, dişeti seviyelerini düzeltmek amacıyla da kuron boyu uzatma operasyonu uygulanabilir.

Gingivoplasti :

Dişetlerinde daha normal ve estetik bir görünüm elde edebilmek için diş etrafındaki yumuşak dokunun yeniden şekillendirilmesidir.
Genetik sebeplere, bir hastalığa ya da travmaya bağlı olarak deforme olmuş dişeti dokusunu tedavi etmede kullanılır.
Gingivoplastinin yardımı ile yeniden şekillendirilen dişetleri daha doğal bir görünüme sahip olur. Genetik, hastalık ya da travma nedeni ile şekli bozuk ya da asimetrik dişetleri bu işlem ile düzeltilebilir.
Bu işlem aynı zamanda sadece kozmetik gereksinimler nedeni ile de yapılabilir. Gingivoplasti genellikle tek başına uygulanır. Ancak bazı durumlarda gingivektomiden ya da dişeti sınırında dişetine eklenen greft uygulamasından sonra da uygulanabilmektedir.

FLAP OPERASYONU
Periodontal cepler küretaj ve kök yüzeyi düzleştirilmesi ile sığlaştırılamıyorsa cerrahi olarak cebi oluşturan dişeti çıkartılır. Çok derin ceplerde dişeti bütün olarak kaldırılıp altında gerekli kök yüzeyi düzleştirme işlemleri yapılır, kapatılır ve dikişlerle yerine sabitlenir. Eğer bu aşamada erimiş olan kemiğin desteklenmesi gerekiyorsa ya da o bölgede kemik oluşturulabileceği düşünülüyorsa, defekt bölgesine sert doku greftleri ya da hastanın kendi dokusundan elde edilen kemik parçacıkları koyularak, kaybedilen dokunun geri kazanılmasına çalışılır.

Sert doku greftleri:

Flap operasyonları esnasında kemik kaybının ileri boyutta olduğu bölgelerde yapay veya doğal kaynaklı kemik tozu uygulamaları ile kemik yapımı uyarılır.

PERİODONTAL HASTALIKLAR NELERDİR?

Gingivitis

-7 gün boyunca fırçalanmayan dişler ve temizlenmeyen bir ağızda gingivitis oluşmaktadır. Dişeti hastalığının en basit formudur.
-Hastalığın genel belirtileri kızarık, şiş, kanamalı dişetleridir. Genellikle bu safhada hasta pek fazla rahatsızlık duymaz
-Genelde ağrı, sızlama gibi rahatsızlıklar bu evrede gözlenmez.
-Dişin çevre dokularında kemik kaybı yoktur.
-Dişhekiminizin zamanında müdehalesi ve sizin ağız hijyeninize dikkat etmeniz ile tekrar sağlıklı dişetlerine kavuşabilirsiniz.
– Eğer ağız bakımı alışkanlıklarınız yetersizse gingivitis periodontitise doğru ilerlemeye başlar.
Periodontitis:
-Gingivitisten farklı olarak periodontal dokularda ve kemikte kayıp söz konusudur ve artık dönüşümsüz bir aşamadadır.
-Farklı türleri vardır. Genetik, kötü ağız hijyeni, bazı sistemik hastalıklar periodontitisin oluşumunu ve gelişimini etkileyebilir.

Agresif periodontitis:
– Bu tipte, ilk bakışta bir problem yokmuş gibi görünür. Fakat tam tersine hastalığın agresif, yıkıcı bir şekilde ilerlemesi söz konusudur. Yapılan diş eti tedavisine cevap vermeyebilir ve antibiyotik tedavi ile desteklenmesi gerekebilir.

Kronik periodontitis:
-Dişin destek dokularındaki iltahap sonucu ilerleyici nitelikte ataşman (diş ile diş eti arasındaki doku) ve kemik kaybı mevcuttur.
-Derin cepler ve dişeti çekilmeleri olan, genelde 35 yaş üstünde gözlenen bir tablodur.
-En çok görülen periodontitis çeşitidir.
-Daha çok yetişkinlerde görülmesine karşın her yaşta olabilir. Ataşman kaybı genellikle yavaştır fakat hızlı ilerleme periodları da görülebilir.

Nekrotizan ülseratif periodontitis:
-NUP olarak kısaltılır. Alveoler (dişi çevreleyen kemik dokusu) kemikte, periodontal ligamentte (diş ile kemik arasındaki lifler) ve diş eti dokusunda nekrotizan karakterde iltihap vardır.
-Immun sistemin baskılandığı, kötü beslenmenin olduğu ve AIDS virüsü taşıyan kişilerde daha sıklıkla gözlemlenir.

SAĞLIKLI DİŞETLERİNİZ İÇİN DİKKAT ETMENİZ GEREKENLER:

• Her gün dişlerinizi doğru şekilde fırçalayın ve diş ipi kullanın,
• Dengeli beslenin, şekerli ve çok yapışkan gıdalardan kaçının,
• Senede en az iki kere dişhekimine gelerek kontrol ve diş taşı temizliği yaptırın.

.