AĞIZ KOKUSU

Ağız kokusu günümüzde medeni toplumlar da dahil olmak üzere oldukça yaygındır, aynı zamanda sosyal bir incinme sebebi olduğu gibi aynı zamanda psikolojik problemleri beraberinde getirir.

Ağız Kokusu (Halitosis) Nedir?

Ağızdaki kötü kokuya kısaca ağız kokusu veya halitosis denir. Ağız kokusunu bir hastalık olarak tanımlamak zordur. Ancak ağız kokusu çok önemli hastalıkların işaretçisi de olabilir.

Ağız kokusu fizyolojik ve patolojik olarak 2 ‘e ayrılabilir.

1. Fizyolojik ağız kokusu:

Her sağlıklı birey sabah uyandığında sindirim kanalında biriken gazlar veya dil sırtında üreyen bakterilerin sebep olduğu ağız kokusu ortaya çıkabilir. Sabah yataktan kalkar kalkmaz hissedilen ağız kokusu ise ağzın uyku sırasında uzun süre kapalı kalması ve yatarken dişlerin fırçalanmamasına bağlı olduğu için gerçek ağız kokusu olarak değerlendirilmemektedir.
Beslenme sonrasında görülen, nefesteki (ağızdaki değil) çirkin koku da fizyolojiktir.
Örneğin; sarımsak, soğan gibi kokulu yiyecekleri, kahve gibi içecekleri ve sigarayı ağız kokusu nedeni olarak ele almak çok doğru değildir çünkü bu maddelerin kokusu tipik ağız kokusu olmaktan uzaktır ve tüketilmedikleri zaman sorun yaratmamaktadırlar. Ancak bu kokular sanıldığı gibi kolaylıkla uzaklaştırılamamakta ve karşı tarafı fazlası ile rahatsız etmektedir.
Dil sırtını fırçalamak ve sürekli olmamak şartıyla çinko içeren ağız gargaraları kullanmak ve sakız çiğnemek bir çözümdür.

2. Patolojik Ağız Kokusu (Gerçek halitosis):

Patolojik halitosisi olan hastalar dişhekimine ağız kokusu şikayetiyle müracaat etmeyebilirler. Ağızlarındaki çirkin kokunun ya farkında değildirler, ya tolere etmektedirler veya kabullenmişlerdir.

Ağız Kokusunun Genel Sebepleri:

Kötü Ağız Hijyeni,
Dişler üzerinde gıda birikimi,
Ağızdaki çürük kaviteleri,
Çekim yaraları,
Ülserler,
Dental ve tonsiller abseler,
Gingivitis, periodontitis gibi dişeti hastalıkları,
Kronik pulmoner hastalıklar
Mide hastalıkları,
Özellikle sinüs ve akciğer kaynaklı enfeksiyonlarda,
Şeker hastalığı (diabetik ketoasidoz) (koku aseton kokusu gibidir),
Böbrek yetmezliği (koku balık kokusu gibidir),
Karaciğer yetmezliği,
Metabolizma bozuklukları (teşhisi zor olabilir, zaman zaman ortaya çıkan kötü bir balık kokusu),
Açlık, diyet, ağız kuruması, oruçlu olmak (Sıvı gıda eksikliklerinde vücuttaki yağ ve protein çözünmeye başlar, bu metabolizmanın yan ürünleri kötü ağız kokusu olarak yansır).

Dişhekimleri ağız kokusunun fizyolojik mi veya patolojik mi olduğunu tespit etmeli ve doğru teşhis koyup ona uygun tedavi yöntemini belirlemelidir.

1-Ağız Kokusu ağız boşluğu kaynaklı ise;
Ağız kokusunun sebeblerinin %87 si ağız boşluğu kaynaklıdır. Bunlardan %51’i dilden, %17’si gingivitisten, %15’i periodontitisten, %17’si bunların karışımından kaynağını alır. Bu tip ağız kokuları kompleks vakalar değildir. Sebep ilk muayenede belli olur. Sorunlu dişeti dokuları göz ile kolayca tespit edilebilir ve kolay tedavi edilir. Hatta bazen kokunun kaynağını hasta kendisi gösterir.

2-Ağız Kokusu ağız boşluğu kaynaklı değilse;
Kaynağını ağız dışında bir yerden alan ağız kokusu kastedilmektedir. Oral olmayan sebeplerle ortaya çıkan ağız kokusunun görülme sıklığı %13’tür, bunların %4’ü kulak-burun-boğaz, %3’ü hem oral hem kulak-burun-boğaz, %1’i ise sindirim kanalı kaynaklıdır.

Ağız Boşluğu Kaynaklı Ağız Kokusunun Tedavisi İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler ;

Ağız kokusu ile mücadelede dişler ve diş sağlığı ilk aşamadır.

1-Ağız hijyenine özen gösterin
Dişeti hastalıkları ve diş çürükleri ağız kokusunun önemli nedenlerindendir. Ağız içi herhangi bir enfeksiyon bakteri üremesini artıracağı için daima ağız kokusuna neden olur. Diş ve dişeti hastalıkları önemli ölçüde kötü koku yapar. Bu sebeple hekiminizin önerilerini dinleyip mutlaka diş sağlığı ve bakımına önem vermelisiniz.

2-Diş ipi kullanın
Diş ipi sayesinde fırçanın çıkaramadığı yerlerdeki bakteri ve yemek artıklarını temizleyebilirsiniz. Özellikle ara yüzeylerde biriken yemek artıkları hızlı bakteri çoğalmasına neden olabilir.

3-Ağızda var olan protez ve köprüleri kontrol ettirin
Varolan eski köprü ve protezlerde zamanla gıda artıkları birikir ve böylece kötü kokulara sebep olabilir. Böyle durumda bu protezler mutlaka mutlaka yenilenmelidir.

4-Sigara içmeyin
Sigara içmek ağız kuruluğuna ve dişeti hastalıklarına neden olduğundan ağız kokusuna sebep olur.

5- Xylitol içeren sakız çiğneyin
Tükürük ağız kokusu ile savaşmanın en güçlü yoludur. Tükürük içinde yemek parçacıklarını yerinden söküp mideye gönderecek güçlü ve antibakteriyel enzimler sindirime yardımcı olur. Tükürük dişleri yıkama ve temizleme özelliğine sahiptir ve sakız çiğnemek tükürük akış hızını arttırır.

6-Tarçın ve karanfil kullanın
İçeceklerinizde ve uygun yiyeceklerinizde tarçın ve karanfil kullanabilirsiniz. Her iki gıdada ağız içi bakterilerle mücadelede önemli bir silahtır. Mümkünse tarçınlı şekersiz sakızlar da uygun bir öneri olabilir.

7-Daha fazla su için
Çok su içmek diğer yararlarının yanısıra dilin kurumasını da önleyerek ağız kokusunu önlemede yardımcı olur. Su ağız içindeki bakterilerin minimumda tutulmasını sağlar. Ayrıca tükürük salgısını da arttırır. Sıvı gıda eksikliğinde vücuttaki yağ ve protein çözünmeye başlar, bu metabolizmanın yan ürünleri kötü ağız kokusu olarak yansır.

8-Şeker tüketiminizi azaltın
Beyaz un, beyaz şeker, glukoz/fruktoz şurubu ile tatlandırılmış tüm hazır gıdalar ağız içindeki bakteriler için bir hazinedir. Bakteriler, bu tür şekerleri çok kolay kullanarak hızla çoğalırlar ve çürük oluşumu için ortam hazırlarlar. Şekerli gıdalar tüketmek diş çürüklerine neden olur ve ağız sağlığını hızla bozar. Bu nedenle şeker tüketiminizi azaltmalısınız. Bu da su içmek gibi size onlarca yararın yanında ağız kokunuzun azalmasına da yardım edecektir.